Foto boven:
Michèl Admiraal toont de route die hij in 2003 met zijn vader aflegde langs verschillende concentratiekampen (Foto: Henk de Reus)
Castricum – Castricummer Michèl Admiraal (58) maakte in 2003, samen met zijn vader, een rondreis langs acht concentratiekampen in Europa. In zijn zojuist verschenen boek ’Langs de wegen van de hel’ kijken beiden op hun eigen manier naar de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. De een als late babyboomer, de ander als degene die de oorlog van dichtbij meemaakte.
Michèl Admiraal toont de kaart, die de route aangeeft van de concentratiekampen die hij tijdens zijn reis bezocht en vertelt hoe het boek tot stand kwam. ,,Ik schreef het boek niet alleen als een herinnering aan de reis die ik met m’n vader maakte, maar ook als een reisgids voor iedereen die meer over de Holocaust wil weten. Auschwitz staat onmiskenbaar symbool voor de Holocaust, maar er zijn meer concentratiekampen die nooit vergeten mogen worden. Het waren allemaal wegen naar de hel, vandaar de titel van het boek.”
Historische achtergrond
Veel uitgaven over de Tweede Wereldoorlog beschrijven de ervaringen van tijdgenoten. Dit boek kiest voor een heel ander perspectief: dat van een latere generatie, die de oorlog alleen kent uit boeken en verhalen, in feite dat van een buitenstaander. In zijn boek combineert Admiraal zijn persoonlijke belevingen met historische achtergronden van de verschillende concentratiekampen. Door de reis heen speelt het levensverhaal van zijn ouders en de vraag hoe zij de oorlog werkelijk hebben beleefd.
,,Onze familie heeft geen Joodse wortels en niemand is in een kamp terecht gekomen. We hebben de kampen als buitenstaanders bezocht. Juist deze buitenstaanders dreigen, net zoals de jeugd, te vergeten dat het belangrijk is om de herinnering aan de Holocaust levend te houden en deze door te geven aan nieuwe generaties.” Het boek is tegelijk een praktische reisgids voor iedereen die meer wil weten over de bezochte concentratiekampen en hen die overwegen om er zelf een te bezoeken. Kaarten, plattegronden en foto’s van toen en nu maken de belevenis voor de lezer compleet.
Gedicht
De interesse voor het thema ontstond toen Admiraal in de hoogste klas van de lagere school zat en voor het eerst over de Jodenvervolging las. In 2001 bezocht hij Berlijn, ooit het centrum van het kwaad. De rondreis met zijn vader was hier het logische vervolg van. De cirkel was rond toen Admiraal in januari van dit jaar Alida Engelsman (79), een Holocaust overlevende, ontmoette. Zij gaf hem een aangrijpend gedicht dat zij zelf maakte en vijf jaar geleden tijdens haar bezoek aan Sobibor voordroeg. Dit was tevens de aanleiding om het eerste exemplaar van het boek aan haar te overhandigen bij het Auschwitz Monument in het Wertheimpark te Amsterdam. Hier droeg Alida Engelsman, in het bijzijn van haar dochter en kleindochter, het gedicht nogmaals voor in klein publiek. Het gedicht is opgenomen op de eerste bladzijde van het boek. (Tekst: Henk de Reus)
![](https://www.castricummer.nl/wp-content/uploads/2020/05/Michèl-Admiraal-cover-boek.jpg)
Sinds 4 mei is het boek ‘Langs de wegen naar de hel’ verkrijgbaar bij boekhandel Laan en bij elke (online) boekhandel. Het is ook rechtstreeks via de website www.dekoningsboekerij.nl/reisverhalen te bestellen. De opbrengst van het boek komt ten goede aan het Holocaust Namenmonument Nederland te Amsterdam.